🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Duygusal belirtiler
Sinirlilik, anksiyete, depresif duygu durum, duygusal dalgalanmalar, konsantrasyon güçlüğü.
2
Fiziksel belirtiler
Göğüste gerginlik ve hassasiyet, karında şişlik, baş ağrısı, yorgunluk, eklem ve kas ağrısı.
3
Ödem ve kilo artışı
Özellikle el ve ayaklarda geçici sıvı retansiyonu; adetten sonra geriler.
4
PMDD (ağır form)
DSM-5 kriterlerine göre; depresif ruh hali, umutsuzluk veya ağır anksiyete ile günlük işlevsellikte belirgin bozulma.
🔍Nedenler ve Etkenler
Ovülasyon sonrası hormonal değişimler
Progesteron düşüşü ve östrojen dalgalanmalarının nörotransmitterler (serotonin, GABA) üzerindeki etkisi.
Serotonin duyarlılığı
PMS/PMDD'li kadınlar serotonin sistemine daha reaktif; SSRI'ların etkinliği bu mekanizmayı destekler.
🔬Tanı Yöntemleri
Belirtilerin 2 Döngülük Günlük Takibi
DRSP (Daily Record of Severity of Problems) ölçeği; lüteal fazda belirginleşip adet başlayınca geçen belirtiler.
Hormon Testleri (Dışlama Amaçlı)
Tiroid, prolaktin ve FSH; PMS/PMDD'nin kendine özgü hormonal belirteci yoktur.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M4 6h16M4 10h16M4 14h16M4 18h16
Yaşam Tarzı (İlk Adım)
Aerobik egzersiz, kafein-alkol-tuz kısıtlaması, düzenli uyku; hafif vakalarda belirtileri %30-40 azaltır.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
SSRI / SNRI
Fluoksetin, sertralin; sürekli veya lüteal fazda aralıklı kullanım — PMDD'de altın standart tedavi.
M9 12l2 2 4-4m5.618-4.016A11.955 11.955 0 0 1 12 2.944
Oral Kontraseptifler
Drospirenon içeren kombine OKS; ovülasyonu baskılayarak hormon dalgalanmalarını önler.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
Takviyeler
Kalsiyum karbonat (600 mg × 2), B6 vitamini ve magnezyum; klinik çalışmalarda belirli semptomlarda etkili bulunmuştur.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Aile öyküsü
- ✗Stres ve travma öyküsü
- ✗Depresyon veya anksiyete geçmişi
- ✗Düşük aerobik aktivite
- ✗Yetersiz kalsiyum ve D vitamini alımı
🛡 Korunma Yolları
- ✓Düzenli aerobik egzersiz
- ✓Stres yönetim teknikleri
- ✓Dengeli beslenme
- ✓Yeterli uyku