🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Anormal vajinal kanama
İlişkiden sonra (postkoital), adet aralarında veya postmenopozal kanama; erken evrenin en tipik belirtisi.
2
Anormal vajinal akıntı
Su kıvamında, kan karışık veya kötü kokulu akıntı; serviksten kaynaklanan nekroza bağlı.
3
Pelvik ağrı
İleri evrede parametriyum invazyonuyla; ağrı bel ve bacağa yayılabilir.
4
İdrara çıkma güçlüğü veya hematüri
Mesane tutulumunda (evre IVA); idrar yapmada yanma ve kanlı idrar.
🔍Nedenler ve Etkenler
HPV (Human Papillomavirus)
HPV-16 ve 18 vakaların %70'inden sorumlu; seksüel temas yoluyla bulaşır. HPV enfeksiyonunun çoğu bağışıklıkla temizlenir; kalıcı enfeksiyon kansere zemini hazırlar.
Sigara
Servikal mukozada karsinojenlerin birikmesi; HPV clearance'ını baskılar, riski 2 kat artırır.
İmmünosupresyon
HIV pozitifliği, organ nakli sonrası tedavi; HPV'nin temizlenememesi.
Çok sayıda seksüel partner
HPV maruziyetini artırır; erken cinsel ilişki başlangıcı da riski yükseltir.
🔬Tanı Yöntemleri
Pap Smear (Servikal Sitoloji)
25-65 yaş arası 3 yılda bir önerilen tarama; displastik hücreleri adet görmeden erken yakalar.
HPV DNA Testi
Yüksek riskli HPV tiplerini tespit eder; 30+ yaşta Pap ile birlikte uygulanır. Negatif ise 5 yıl güvenli.
Kolposkopi ve Biyopsi
Anormal Pap veya HPV pozitifliğinde; serviksin büyütülmüş incelenmesi ve şüpheli alan biyopsisi.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
🔬
LEEP / Konizasyon (Preinvazif)
CIN 2-3 ve erken invazif kanserde servikal dönüşüm bölgesini çıkarır; uterusu korur, gebeliğe olanak tanır.
🔪
Radikal Histerektomi (Erken Evre)
Evre IA2-IIA; uterus, parametriyum ve üst vajina çıkarılır. Lenf nodu diseksiyonu eşlik eder.
☢️
Kemoradyoterapi (Lokal İleri Evre)
Sisplatin bazlı kemoterapi + pelvik radyoterapi; IIB-IVA evresinde standart tedavi. Brakiterapi tamamlayıcı.
🎯
Pembrolizumab (Metastatik)
PD-L1 pozitif, tekrarlayan veya metastatik serviks kanserinde; kemoterapi ile kombine standart hale gelmiştir.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗HPV enfeksiyonu (özellikle HPV-16/18)
- ✗Sigara kullanımı
- ✗Çok sayıda seksüel partner
- ✗Uzun süreli OKS kullanımı
- ✗HIV/immünosupresyon
- ✗Pap smear tarama programına katılmama
🛡 Korunma Yolları
- ✓HPV aşısı (9-45 yaş arası); 2-3 doz. En iyi yanıt cinsel aktivite öncesinde
- ✓Düzenli Pap smear / HPV ko-test tarama programına katılın
- ✓Kondom kullanımı HPV bulaşını azaltır (tam korumaz)
- ✓Sigara içmiyorsanız başlamayın; içiyorsanız bırakın
- ✓HIV kontrolü ve immünosupresyon yönetimi