🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Memede kitle
Sert, düzensiz kenarlı, ağrısız kitle; aksillaya yayılan lenfadenopati eşlik edebilir.
2
Meme derisinde değişiklikler
Portakal kabuğu görünümü, kızarıklık, çekilme veya kalınlaşma; inflamatuar meme kanserinde belirgin.
3
Meme başında çekilme veya akıntı
Tek taraflı, kanlı veya berrak akıntı; özellikle spontan olduğunda araştırılmalıdır.
4
Meme şeklinde değişim
Asimetri, boyut değişimi veya yeni çukurlaşma; düzenli kendi kendine muayenede fark edilebilir.
🔍Nedenler ve Etkenler
BRCA1/BRCA2 mutasyonu
Yüksek penetranslı genetik mutasyonlar; taşıyıcılarda yaşam boyu risk %50-80. Ailede erken yaşta meme veya yumurtalık kanseri varsa genetik danışmanlık önerilir.
Hormonal faktörler
Erken menarş, geç menopoz, uzun süreli HRT kullanımı; östrojene maruziyet süresini artırır.
Yaşam tarzı faktörleri
Obezite (menopoz sonrası), alkol tüketimi, hareketsizlik ve emzirmeme bağımsız risk faktörleri olarak gösterilmiştir.
🔬Tanı Yöntemleri
Mamografi Taraması
40-74 yaş kadınlarda 2 yılda bir; ölüm riskini %20 azaltır. Yüksek risk grubunda yıllık + MRI eklenir.
Meme Ultrasonografisi
Yoğun meme dokusunda mamografiye ek; kist-solid ayrımı ve genç hastalarda tercih.
Kor Biyopsi
Histolojik tanı; ER, PR, HER2 reseptör durumu belirlenerek tedavi planlanır.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
🔪
Cerrahi (Mastektomi / Koruyucu Cerrahi)
Meme koruyucu cerrahi + radyasyon; erken evrede mastektomiyle eşdeğer sağkalım. Sentinel lenf nodu biyopsisi aksiller diseksiyonu azaltır.
💊
Hormonal Tedavi
ER/PR pozitif tümörlerde tamoksifen veya aromataz inhibitörleri; 5-10 yıl kullanımla nüks riskini belirgin azaltır.
🎯
HER2 Hedefli Tedavi
Trastuzumab (Herceptin), pertuzumab; HER2 pozitif tümörlerde sağkalımı dramatik artırır.
💊
PARP İnhibitörleri (BRCA Mutasyonunda)
Olaparib; BRCA mutasyonlu metastatik meme kanserinde yeni standart tedavi.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Ailede meme veya yumurtalık kanseri (özellikle birinci derece)
- ✗BRCA1/BRCA2 mutasyonu
- ✗Geçirilmiş meme biyopsisinde atipik hücre tespiti
- ✗Yoğun meme dokusu (mamografide heterojenik dense)
- ✗Alkol tüketimi (her gün 1 kadeh bile riski artırır)
- ✗Obezite (menopoz sonrası)
🛡 Korunma Yolları
- ✓Düzenli kendi kendine meme muayenesi her ay yapın
- ✓40-74 yaş arası her 2 yılda bir mamografi çektirin
- ✓Yüksek risk grubundaysanız genetik test ve yıllık MRI danışın
- ✓Emzirme, meme kanseri riskini %4 per ay azaltır
- ✓Alkol tüketimini sınırlayın ve ideal kilonuzu koruyun
- ✓Uzun süreli HRT kullanımından kaçının; gerektiğinde en kısa süre ve en düşük dozda kullanın