🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Dikkat güçlüğü
Derse odaklanamama, sık hata yapma, unutkanlık, ödev bitirmemek.
2
Hiperaktivite
Sürekli hareket halinde, yerinde duramama, sırayla bekleme güçlüğü.
3
İmpulsivite
Düşünmeden hareket etme, konuşmayı bölme, sabırsızlık.
4
Akademik başarısızlık
Dikkat eksikliği nedeniyle bilişsel potansiyelin altında performans.
🔍Nedenler ve Etkenler
Genetik Faktörler
Güçlü genetik yük; %80 kalıtsallık; dopamin ve noradrenalin yolak genleri.
Nörolojik Farklılık
Prefrontal korteks ve bazal ganglia gelişiminde farklılık; yürütücü işlev eksikliği.
Prenatal Risk Faktörleri
Prematürite, prenatal sigara maruziyeti, düşük doğum ağırlığı.
🔬Tanı Yöntemleri
Klinik Değerlendirme (DSM-5)
≥6 dikkat eksikliği veya hiperaktivite/impulsivite belirtisi; ≥6 ay; ≥2 ortamda (ev/okul); 12 yaş öncesi başlama.
Conners Derecelendirme Ölçeği
Ebeveyn ve öğretmen formu; semptom şiddetini standardize eder.
Nöropsikologik Test
Bilişsel profil; öğrenme güçlüğü eşliği araştırılır.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
💊
Metilfenidat (Ritalin / Concerta)
İlk basamak ilaç; dopamin ve noradrenalin geri alımını engeller; kısa ve uzun etkili formları mevcut.
💊
Atomoksetin (Strattera)
Noradrenalin geri alım inhibitörü; stimülan alternatifi; suistimal potansiyeli yok.
🧠
Davranışsal Terapi
Okul öncesi çocuklarda önce davranışsal terapi; ebeveyn eğitimi ve sınıf yönetimi stratejileri.
📚
Eğitsel Destek
Bireyselleştirilmiş eğitim planı (BEP); uzatılmış sınav süresi; oturma düzeni.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Aile öyküsü
- ✗Prematürite
- ✗Prenatal sigara
- ✗Düşük doğum ağırlığı
- ✗Kurşun maruziyeti
🛡 Korunma Yolları
- ✓Gebelikte sigara ve alkol kullanmayın
- ✓Erken çocuklukta yapılandırılmış rutin ve uyku düzeni
- ✓Uzun ekran süresini sınırlayın; aktif oyun teşvik edin