🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Deri belirtileri
Ürtiker, egzama, dudak-dil şişmesi; en sık belirti.
2
Gastrointestinal belirtiler
Kusma, karın ağrısı, ishal; özellikle bebeklerde inek sütü allerjisinde.
3
Solunum belirtileri
Hırıltı, burun akıntısı; anafilaksinin parçası olabilir.
4
Anafilaksi
Şiddetli, hayatı tehdit eden multiorganik reaksiyon; tansiyon düşüklüğü ve bilinç kaybı.
🔍Nedenler ve Etkenler
İnek Sütü Alerjisi
Bebeklerde en sık; anne sütüne geçen süt proteinleri de tetikler.
Yumurta Alerjisi
Çocukluk çağında sık; genellikle okul çağına kadar geçer.
Fıstık ve Ağaç Kuruyemişleri
Kalıcı olma eğilimli; anafilaksi riski yüksek.
🔬Tanı Yöntemleri
Deri Prick Testi
Besin allerjenlerinin deri tepkisi; güvenilir; 4 yaş üzeri daha uygun.
Spesifik IgE (RAST)
Kan testi; alerjena özgü IgE seviyeleri; uyum gerektirmeden yapılır.
Oral Besin Provokasyon Testi
Altın standart; kontrollü koşullarda hedef besini yedirme.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
🥗
Allerjen Eliminasyonu
Tetikleyici besinin diyetten tamamen çıkarılması; etiket okuma eğitimi.
💉
Epinefrin Otenjektörü (EpiPen)
Anafilaksi riski olan çocukta her zaman bulundurulmalı; ebeveyn kullanımı öğretilmeli.
🌿
Oral İmmünoterapi (OIT)
Giderek artan miktarda allerjen verilerek desensitizasyon; fıstık için FDA onaylı (Palforzia); uzman merkezinde.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Aile öyküsü (atopi, besin alerjisi)
- ✗Egzama
- ✗Astım
- ✗Erken antibiyotik kullanımı
🛡 Korunma Yolları
- ✓Besin erken tanıtımı: fıstık ve yumurta 4-6. ayda başlamak alerjiden koruyucu
- ✓Anne sütü en az 6 ay; bağırsak bariyer işlevini geliştirir
- ✓Egzama erken tedavisi; hasar görmüş cilt sensitizasyon riskini artırır