🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Hırıltılı solunum
Nefes alıp verirken ıslık benzeri ses; hava yolu daralmasının klasik belirtisi.
2
Gece öksürüğü
Özellikle gece ve sabahın erken saatlerinde kötüleşen öksürük; astım için tanısal ipucu.
3
Egzersiz intoleransı
Koşma veya oynama sonrası nefes darlığı; egzersizle tetiklenen bronkospazm.
4
Göğüste sıkışma hissi
Daha büyük çocuklarda tanımlanabilen baskı veya ağırlık hissi.
🔍Nedenler ve Etkenler
Atopik Zemin
Egzama, alerjik rinit ile birliktelik; aile öyküsü güçlü belirteç.
Tetikleyiciler
Akar, tüy, küf, sigara dumanı, egzersiz, soğuk hava, viral enfeksiyonlar.
Prematürite ve Düşük Doğum Ağırlığı
Akciğer gelişim eksikliği; astım riskini artırır.
🔬Tanı Yöntemleri
Solunum Fonksiyon Testi (SFT)
5 yaş üzerinde uygulanabilir; FEV1/FVC oranı ve bronkodilatatör yanıt.
Klinik Değerlendirme ve Atopi Taraması
Küçük çocuklarda klinik tanı; deri prick testi ve IgE ölçümü.
FeNO (Exhaled Nitric Oxide)
Hava yolu inflamasyonunun biyobelirteci; tedavi yanıtını izlemede.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
💊
İnhale Kortikosteroid (ICS)
Flutikazon, budesonid; kontrol edici temel ilaç; kronik inflamasyonu baskılar. Günlük kullanım.
💊
Kısa Etkili Beta-2 Agonist (SABA)
Salbutamol; bronkodilatör; atak tedavisi için; günlük kullanım gerekmesi kötü kontrolün işareti.
💊
Lökotrien Reseptör Antagonisti (LTRA)
Montelukast; özellikle alerjik rinit eşliğinde; hafif-orta astımda ICS ile kombine.
💉
Allerjen İmmünoterapisi
Spesifik alerjen desensitizasyonu; atopik astımda hastalık modifiye edici tek seçenek.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Aile öyküsü (astım, egzama, rinit)
- ✗Pasif sigara maruziyeti
- ✗Prematürite
- ✗Obezite
- ✗Çevre kirliliği
🛡 Korunma Yolları
- ✓Ev içi sigaradan kesinlikle kaçının
- ✓Ev tozu akarı kontrolü: akar geçirmez yatak kılıfı, sık havalandırma
- ✓Evcil hayvan allerjisi varsa ev içinde bulundurmayın
- ✓Obezite önlenmesi: kilolu çocuklarda astım daha şiddetli seyreder