🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Ani başlangıçlı kusma
Sıklıkla ishalden önce başlar; 1-2 gün yoğun kusma.
2
Sulu ishal
Günde 10-20 kez, sulu ve kokusuz; ateş eşliğinde.
3
Ateş
İlk 2 günde genellikle 38-39°C; akut gastroenterite eşlik eder.
4
Dehidratasyon belirtileri
Ağlama sırasında gözyaşı olmaması, ağız kuruluğu, bıngıldak çökmesi, idrar azalması; acil olabilir.
🔍Nedenler ve Etkenler
Rotavirüs
Dışkı-ağız yoluyla bulaşan Reoviridae ailesinden virüs; soğuk aylarda pik yapar.
🔬Tanı Yöntemleri
Dışkı Antijen Testi (ELISA/Hızlı Test)
Rotavirüs antijenini saptar; hızlı ve ucuz.
Klinik Değerlendirme
Yaş, mevsim, semptom paterni ile klinik tanı çoğunlukla yeterli.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
💧
Oral Rehidrasyon Solüsyonu (ORS)
WHO önerilen ORS; küçük miktarlarda sık verilir. Ev yapımı alternatif: 1 litre su + 6 silme tatlı kaşığı şeker + 1 silme tatlı kaşığı tuz.
🌿
Probiyotik
Lactobacillus rhamnosus GG; ishal süresini 1-2 gün kısaltabilir; kanıt düzeyi orta.
💊
Çinko Takviyesi
Gelişmekte olan ülkelerde ishal süresi ve şiddetini azaltır; DSÖ tavsiyesi.
🏥
Hastane Yatışı
Ciddi dehidrasyon, kusma nedeniyle oral alamama; IV sıvı gerekebilir.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Aşılanmamış olmak
- ✗Kreş/kolektif yaşam
- ✗İmmünokompromize durum
- ✗Kötü sanitasyon
🛡 Korunma Yolları
- ✓Rotavirüs aşısı: Türkiye'de çocukluk aşı takvimine dahil (2. ve 4. ayda)
- ✓El yıkama ve sanitasyon
- ✓Mümkünse anne sütü; bağışıklık sağlar