🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Ses Kısıklığı
3 haftadan uzun süren ses kısıklığı KBB değerlendirmesi gerektirir; glottik (ses teli) kanserin en erken ve karakteristik belirtisidir.
2
Boğaz Ağrısı ve Yutma Güçlüğü
Özellikle supraglottik kanserlerde; kulağa vuran ağrı (otalji), yutma güçlüğü ve boğazda yabancı cisim hissi.
3
Kronik Öksürük ve Hemoptizi
İnatçı kuru öksürük; ileri evrede balgamda kan görülmesi.
4
Nefes Darlığı ve Stridör
Larinks lümeninin daralmasıyla; özellikle eforla ortaya çıkan nefes darlığı ve tiz soluma sesi (stridör) acil müdahale gerektirebilir.
5
Boyun Kitlesi
Servikal lenf nodu metastazı; ağrısız, sert boyun kitlesi — özellikle supraglottik ve subglottik tümörlerde erken görülür.
🔍Nedenler ve Etkenler
Sigara
Larinks kanserlerinin %85-90'ından sorumludur; paket-yıl ile risk doğru orantılı artar. En güçlü ve değiştirilebilir risk faktörü.
Alkol
Bağımsız risk faktörü; sigara ile birlikte sinerjistik etki gösterir — ikisini birden kullananlar 15-25 kat artmış riske sahiptir.
HPV Enfeksiyonu
Özellikle HPV 16; orofarinks kanserlerinde daha baskın ancak larinkste de saptanmaktadır.
Mesleki Maruziyet
Asbest, boyar madde, nikel, ağaç tozu, sülfürik asit buharı ile kronik temas riskli mesleklerdir.
🔬Tanı Yöntemleri
Laringoskopi (Endoskopi)
Direkt veya fiberoptik; KBB uzmanı tarafından yapılır. Tümörün yerini, boyutunu ve vokal kord hareketini değerlendirir. İlk tanısal adım.
BT ve MRG
Tümörün sınırları, kıkırdak invazyonu, lenf nodu ve uzak metastaz değerlendirmesi için kritik.
Biyopsi (Mikrolarengoskopi)
Genel anestezi altında, mikroskop yardımıyla larinksin görüntülenmesi ve doku alınması; tanıyı kesinleştirir.
PET-BT
Uzak metastaz ve okült nodal tutulum değerlendirmesi; özellikle ileri evre şüphesinde.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M9 3H5a2 2 0 0 0-2 2v4m6-6h10a2 2 0 0 1 2 2v4M9 3v18m0 0h10a2 2 0 0 0 2-2v-4M9 21H5a2 2 0 0 1-2-2v-4m0 0h18
Ses Koruyucu Cerrahi
Erken evre glottik kanserlerde lazer kordektomi veya parsiyel laringektomi; ses korunur.
M9 3H5a2 2 0 0 0-2 2v4m6-6h10
Total Laringektomi
İleri evre veya ses koruyucu cerrahinin yetersiz kalacağı vakalarda; kalıcı trakeostomi ve ses rehabilitasyonu (özofageal ses, trakeoözofageal protez veya elektrokalanks) gerektirir.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
Radyoterapi
Erken evre glottik kanserde cerrahi alternatifi; ses kalitesini korur. Eş zamanlı kemoterapi ile organ koruma protokollerinde kullanılır.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
Kemoradyoterapi
Organ koruma stratejisi; sisplatin ile eş zamanlı radyoterapi, laringektomisiz kür veya lokal kontrolü amaçlar.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Sigara (paket-yıl ile orantılı)
- ✗Alkol kullanımı
- ✗Sigara + alkol kombinasyonu (sinerjistik)
- ✗HPV 16 enfeksiyonu
- ✗Asbest ve kimyasal maruziyet
- ✗Erkek cinsiyet
- ✗Kronik larenjit ve ses kısıklığı öyküsü
🛡 Korunma Yolları
- ✓Sigara bırakma (en etkili önlem)
- ✓Alkol tüketimini azaltma
- ✓HPV aşısı (gençlerde)
- ✓Mesleki koruyucu ekipman kullanımı
- ✓3 haftadan uzun ses kısıklığında KBB muayenesi