🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Boğaz ağrısı
Viral formda orta şiddette, yavaş başlar; streptokokta ani ve şiddetli.
2
Yutma güçlüğü
Özellikle kuru ve sert yutma sırasında; şiddetli formda sıvıları yutmak da zorlaşır.
3
Ateş
Viral farenjitte subfebril; streptokokal farenjitte 38.5°C'yi aşan ani yüksek ateş.
4
Tonsiller eksüda
Bademcikler üzerinde beyaz-sarı püy; streptokok ve EBV (mononükleoz)'u düşündürür.
🔍Nedenler ve Etkenler
Rhinovirus, adenovirus, influenza (viral)
Viral farenjit genellikle nezle-grip tablosunun parçasıdır; antibiyotiğe yanıt vermez.
A grubu beta-hemolitik streptokok (AGBHS)
Bakteriyel farenjitlerin %90'ı; antibiyotiksiz bırakılırsa romatizmal ateş riski taşır.
Epstein-Barr Virüsü (EBV)
İnfeksiyöz mononükleoz; gençlerde, uzun süren boğaz ağrısı + lenfadenopati + halsizlik tablosu.
🔬Tanı Yöntemleri
Centor / McIsaac Skoru
Ateş, eksüda, lenfadenopati, öksürük yokluğuna puan verilir; yüksek skorlarda streptokok testi veya ampirik antibiyotik.
Hızlı Streptokok Antijen Testi
Birkaç dakikada sonuç; duyarlılık %80-95, yüksek özgüllük. Negatif testte boğaz kültürü ile doğrulanır.
Boğaz Kültürü
Altın standart; 24-48 saatte sonuç; riskli gruplarda veya hızlı test negatif-şüpheli durumlarda.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
Viral Farenjit: Semptomatik Tedavi
Bol sıvı, ılık içecekler, parasetamol/ibuprofen, boğaz gargarası; antibiyotik gerekmez.
M9 12l2 2 4-4m5.618-4.016A11.955 11.955 0 0 1 12 2.944
Streptokokal Farenjit: Penisilin/Amoksisilin
10 günlük tedavi; romatizmal ateş riskini ortadan kaldırır, semptom süresini kısaltır.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
Penisilin Alerjisinde Makrolid
Azitromisin veya klaritromisin; direnç gelişimine dikkat.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Kalabalık ortamlar (okul, kreş, kışla)
- ✗Kış mevsimi
- ✗Sigara içiciliği
- ✗Bağışıklık baskılama
🛡 Korunma Yolları
- ✓Sık el yıkama
- ✓Hasta kişilerle yakın temastan kaçınma
- ✓Sigara bırakma
- ✓Yeterli uyku ve beslenme