🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Ağız köşelerinde kızarıklık ve çatlama
Ağzı açmak, gülmek veya yemek yemek ağrılı ve zaman zaman kanamalıdır.
2
Kabuk bağlama ve pullanma
Kuru kepit ve etrafı kırmızı, yüzeysel ülser benzeri lezyon; nemli ortamda yeniden açılır.
3
Yanma ve hassasiyet
Asidik veya baharatlı yiyecekler temas edince keskin yanma oluşur.
🔍Nedenler ve Etkenler
Mantar (Candida) ve Bakteri
Islak ağız köşesinde Candida + Staphylococcus birlikteliği en yaygın nedendir; aşırı tükürük drenajı ıslak bölge oluşturur.
Dikey boyut kaybı (protez)
Dişsiz bireylerde veya eskimiş protezlerde ağız köşeleri içe kaçar; deri kıvrımı nemi tutar ve enfeksiyona zemin hazırlar.
Besin eksiklikleri
B2 (riboflavin), B3, B6, B12 vitamini ve demir eksikliği mukozal bütünlüğü bozar; tekrarlayan angular kelit bu eksiklikleri araştırmalıdır.
Dudak yalama alışkanlığı
Özellikle çocuklarda ağız köşelerini sürekli ıslatmak fungal büyümeye zemin hazırlar.
🔬Tanı Yöntemleri
Klinik Muayene
Bilateral veya tek taraflı yerleşim, protez varlığı ve sistemik hastalık hikâyesi değerlendirilir.
Yüzey Sürüntü Kültürü
Mantar mı, bakteri mi yoksa ikisi birden mi? Kültür tedaviyi yönlendirir.
Kan Testleri
Tekrarlayan vakalarda hemogram, demir, ferritin, B12 ve folat düzeyleri bakılır.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
🧴
Topikal Antifungal + Antibakteryel Krem
Mikonazol veya klotrimazol + neomisin içerikli kombinasyon kremler hem mantarı hem bakteriyi hedefler; günde 2-3 kez uygulanır.
💊
Bölgeyi Kuru Tutma ve Bariyer Krem
Çinko oksit bariyer krem nemden korur; dudak yalama alışkanlığı kırılır.
🦷
Protez Yenileme / Dikey Boyut Düzeltme
Eskimiş protez köşe çöküklüğünü düzeltmek için yenilenir; altta yatan anatomik neden giderilir.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Hareketli diş protezi kullanımı
- ✗Dudak yalama ve emme alışkanlığı
- ✗B vitamini ve demir eksikliği
- ✗Oral kandida ve diyabet
- ✗Aşırı tükürük akışı
🛡 Korunma Yolları
- ✓Ağız köşelerini kuru tutun; nemli kalıyorsa çinko oksit bariyer krem kullanın
- ✓Dudaklarınızı yalamak yerine balsam sürün
- ✓Protezinizin dikey boyutunu yılda bir kontrol ettirin
- ✓B vitamini kompleksi ve demir değerlerinizi takip ettirin