🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Kataral dönem (1-2 hafta)
Nezleye benzer hafif ateş, burun akıntısı, öksürük; en bulaşıcı dönem.
2
Paroksismal dönem (2-6 hafta)
Ardışık 5-15 öksürük nöbeti, ardından derin "hup" sesiyle inspiryum; kusma, yüz morarması eşlik edebilir.
3
Konvülsiyon ve apne (bebeklerde)
Özellikle 6 ay altı bebeklerde; hipoksi, pnömoni ve beyin hasarı gelişebilir.
4
Rekonvalesan dönem (haftalarca)
Öksürük giderek azalır ama haftalarca devam edebilir; "100 günlük öksürük" olarak da bilinir.
🔍Nedenler ve Etkenler
Bordetella pertussis
Pertussin toksini salgılar; siliyer aktiviteyi bozar, yoğun inflamasyon yaratır.
Damlacık yoluyla bulaş
Konuşma, öksürük ve hapşırmayla; bulaşıcılık indeksi çok yüksek (tek hastadan 12-17 kişiye bulaşabilir).
🔬Tanı Yöntemleri
Nazofarengeal PCR
En duyarlı ve özgül yöntem; ilk 3 haftada yüksek doğruluk.
Kültür
Nazofarengeal sürüntü; alın ve testten elde sonuç zaman alır ama kesin kanıt.
Seroloji (Anti-PT IgG)
Hastalığın geç döneminde veya bağışıklık araştırmasında kullanılır.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M9 12l2 2 4-4m5.618-4.016A11.955 11.955 0 0 1 12 2.944
Azitromisin (Antibiyotik)
Kataral dönemde verilirse hastalık seyrini kısaltır ve bulaşı önler; paroksismal dönemde semptom üzerinde sınırlı etkisi var.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
Hospitalizasyon (Bebeklerde)
6 ay altı bebekler monitorizasyon, oksijen ve gerekirse mekanik destek için yatırılır.
M4.318 6.318a4.5 4.5 0 0 0 0 6.364L12 20.364
DTaP/Tdap Aşısı (Koruyucu)
2-4-6. ay, 18. ay, 4-6 yaş primer seri; hamilelikte Tdap ile bebek pasif korunur. Türkiye ulusal takvimine dahil.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Aşılanmamış veya eksik aşılı bebek
- ✗Aşı immünitesinin solması (ergen/yetişkin)
- ✗Aşılanmamış aile bireylerinin bebekle teması
🛡 Korunma Yolları
- ✓Zamanında tam aşılanma
- ✓Hamilelere Tdap aşısı (28-36. hafta)
- ✓Bebek çevresindeki kişilerin aşılanması (kokun stratejisi)