🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Döndüğü hissi
Çevre veya kişinin döndüğü yanılsaması; baş pozisyonuyla tetiklenen (BPPV) veya sürekli (vestibuler nörit).
2
Bulantı-kusma
Şiddetli vertigo atakları sırasında; vestibüler çekirdeklerin otonom uyarımı.
3
Denge bozukluğu
Yürürken sallanma, düşme eğilimi; kraniyal sinir tutulumunu dışlayın.
4
Kulak çınlaması ve işitme kaybı
Meniere hastalığı üçlemesi; ilerleyici işitme kaybı + vertigo + tinnitus.
🔍Nedenler ve Etkenler
BPPV (Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo)
Otolitlerin yarım daire kanalına göçü; baş pozisyonuyla saniyeler içinde başlayıp geçer; en sık neden.
Vestibüler Nörit
Viral vestibüler sinir inflamasyonu; ani başlangıçlı uzun süreli vertigo; işitme kaybı yok.
Meniere Hastalığı
İç kulaktaki endolenfatik hidrops; tekrarlayan ataklar; işitme kaybı + tinnitus.
Santral Vertigo
Beyinsapı veya serebellar lezyon; inme, MS; acil; nörolojik belirti eşliği.
🔬Tanı Yöntemleri
Dix-Hallpike Testi
BPPV tanısında; pozisyonel nistagmus ve vertigo provokasyonu; muayene odasında.
Videonistagmografi
Vestibuler fonksiyon değerlendirmesi; merkezi ve periferal ayrımı.
Kranyal MRI
Santral vertigo şüphesinde (fokal nörolojik belirti, çift görme, disfaji) mutlaka.
Odyometri
Meniere hastalığında düşük frekanslı işitme kaybı.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
🏃
Epley Manevrası (BPPV)
Baş pozisyon dizisi ile otolit kristallerin yerine oturtulması; tek seansta %90 etki. Evde uygulanabilir.
🏃
Vestibüler Rehabilitasyon
Egzersizlerle vestibüler adaptasyon ve kompensasyon; kronik denge sorunlarında.
💊
Betahistin
Meniere hastalığında semptom kontrolü; iç kulak kanlanmasını artırır.
💊
Antiemetik / Vestibüler Supresanlar
Akut atak sırasında bulantı ve şiddetli vertigo için; meklizin, dimenhidrinat; kısa süreli.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗İleri yaş
- ✗Osteoporoz (kalsiyum kristalleri)
- ✗Baş travması
- ✗Yüksek tuz tüketimi (Meniere)
- ✗Stres
🛡 Korunma Yolları
- ✓Düzenli vestibüler egzersizler dengeyi korur
- ✓Meniere'de düşük tuz diyeti ve kafein kısıtlaması
- ✓Vitamin D ve kalsiyum desteği; BPPV riskini azaltabilir
- ✓Ani baş pozisyon değişikliğinden kaçının