🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Kemik Ağrısı
Özellikle sırt ve göğüste; litik lezyonlar ve patolojik kırıklara bağlı. Hareketle artar, istirahatle azalmaz.
2
Yorgunluk ve Anemi
Kemik iliğinin infiltrasyonuyla normal kan hücresi üretiminin azalması; ciddi yorgunluk, efor dispnesi.
3
Böbrek Yetmezliği
Hafif zincir proteinlerinin (Bence Jones) böbrek tübüllerine toksik etkisi; bulantı, ödem, idrar miktarında azalma.
4
Hiperkalsemi
Kemik yıkımından kalsiyum serbestleşmesi; susuzluk, çok idrara çıkma, kabızlık, konfüzyon ve halsizlik.
5
Tekrarlayan Enfeksiyonlar
Normal immünglobulinlerin azalmasıyla (immünparezi); pnömoni ve üriner enfeksiyonlar sık görülür.
🔍Nedenler ve Etkenler
Monoklonal Gammopati (MGUS)
Multiple myelomun öncü evresi; MGUS'tan yılda %1 oranında MM'ye ilerleme görülür.
Genetik Faktörler
del(17p), t(4;14), t(14;16) gibi sitogenetik anomaliler; FISH ile tespit edilir ve prognoz belirler.
Radyasyon ve Kimyasal Maruziyet
Yüksek doz iyonizan radyasyon ve tarım kimyasallarıyla kronik temas risk artışıyla ilişkili.
Obezite
Aşırı yağ dokusuyla ilişkili inflamatuvar sitokinler plazma hücre proliferasyonunu uyarabilir.
🔬Tanı Yöntemleri
Serum Protein Elektroforezi (SPEP) ve İmmünfiksasyon
M proteini tespit ve tiplemesi; IgG, IgA veya hafif zincir tipi belirlenir.
Serum Serbest Hafif Zincir Analizi
Kappa/lambda oranı; oligosekretör ve hafif zincir MM takibinde kritik.
Kemik İliği Biyopsisi
Plazma hücre yüzdesi; %10 veya üzeri MM tanısı için gereklidir. İmmünohistokimya ve FISH ile tamamlanır.
Tüm Vücut Düşük Doz BT veya PET-BT
Litik lezyonlar ve ekstramedüller hastalık değerlendirmesi; klasik iskelet grafisinin yerini almaktadır.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
Bortezomib / Karfilzomib (Proteazom İnhibitörleri)
İndüksiyon tedavisinin temel taşı; lenalidomid ve deksametazonla kombine (VRd veya KRd rejimi).
M9 3H5a2 2 0 0 0-2 2v4m6-6h10a2 2 0 0 1 2 2v4M9 3v18m0 0h10a2 2 0 0 0 2-2v-4M9 21H5a2 2 0 0 1-2-2v-4m0 0h18
Otolog Kök Hücre Nakli
70 yaş altı, fit hastalarda birinci basamak tedavi sonrası; yüksek doz melfalan kondisyonlaması ile kendi kök hücrelerinin geri verilmesi.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
İmmünomodulatörler (Lenalidomid / Pomalidomid)
İndüksiyon ve idame tedavisinde; anti-anjiyojenik ve immün düzenleyici etki.
M19.428 15.428a2 2 0 0 0-1.022-.54l-8.5-2.126a2 2 0 0 0-2.344 2.82l3.275 5.818a2 2 0 0 0 3.508 0l5.543-9.829a2 2 0 0 0-.46-2.143z
Daratumumab (Anti-CD38 Antikoru)
Tedavi rejimine eklenmesi yanıt oranlarını ve progresyonsuz sağkalımı belirgin artırır; artık birinci basamakta da kullanılmaktadır.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗MGUS (Monoklonal Gammopati)
- ✗İleri yaş
- ✗Erkek cinsiyet
- ✗Afrikalı köken
- ✗Obezite
- ✗Ailede MM öyküsü
🛡 Korunma Yolları
- ✓MGUS tanısı olan hastalarda yıllık hematoloji takibi
- ✓Sağlıklı kilo yönetimi
- ✓Hiperkalsemi, tekrarlayan enfeksiyon ve açıklanamayan kemik ağrısında erken başvuru