🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Hızlı Başlayan Yorgunluk ve Halsizlik
Anemi nedeniyle; birkaç hafta içinde belirginleşen ciddi yorgunluk, nefes darlığı ve soluk görünüm.
2
Sık Enfeksiyon
Nötropeni (beyaz küre yetersizliği); tekrarlayan ateş, boğaz enfeksiyonları ve pnömoni — normal antibiyotiğe cevap vermeyebilir.
3
Kanamalar ve Morluklar
Trombositopeni; küçük çarpmada mor lekeler, diş eti kanaması, burun kanaması, peteşi (cilt üzerinde küçük kırmızı noktalar).
4
Kemik ve Eklem Ağrısı
Kemik iliğinin lösemik hücrelerle dolmasına bağlı; özellikle sırtta ve uzun kemiklerde ağrı.
5
Ateş
Enfeksiyon veya tümör ateşi; 38°C üzeri ateş nötropenik hastada acil olarak değerlendirilmeli.
🔍Nedenler ve Etkenler
Önceki Kemoterapi veya Radyoterapi
Alkilleyici ajanlar (siklofosfamid) ve topoizomeraz II inhibitörleri (etoposid) sonrası terapi ilişkili AML; tedaviden 5-10 yıl sonra ortaya çıkabilir.
Miyelodisplastik Sendrom (MDS)
MDS hastaların %30'u zamanla AML'ye dönüşür; bu sekonder AML tipi kemoterapi yanıtı zayıftır.
Genetik Faktörler
Down sendromu AML riskini 20 kat artırır; Fanconi anemisi, Diamond-Blackfan anemisi yatkınlık yaratır.
Benzen ve Kimyasal Maruziyet
Kronik benzen maruziyeti (petrokimya, boya endüstrisi) kemik iliği hasarı yaratarak AML riskini artırır.
🔬Tanı Yöntemleri
Tam Kan Sayımı
Pansitopeni (anemi + nötropeni + trombositopeni) veya hiperloikositoz (lökosit > 100.000/µL); periferik yaymada blast hücreleri.
Kemik İliği Biyopsisi
Tanı için altın standart; %20 veya üzeri blast varlığı AML tanısı koydurur. Sitogenetik ve moleküler analiz için de kullanılır.
Sitogenetik (Karyotip) ve Moleküler Testler
FLT3, NPM1, CEBPA, IDH1/2 mutasyonları — tedavi seçimi ve prognoz için kritik.
İmmünfenotipleme (Akım Sitometrisi)
AML alt tipini (M0-M7) tanımlar; hedefe yönelik tedavi seçiminde yol gösterir.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
İndüksiyon Kemoterapisi
"7+3" rejimi (7 gün sitarabin + 3 gün antrasiklin); tam remisyon amacıyla. Hastaların %60-80'inde remisyon sağlanır.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
Konsolidasyon Kemoterapisi
Remisyon sonrası yüksek doz sitarabin; kök hücre naklinin planlanamadığı düşük-orta risk grubunda.
M9 3H5a2 2 0 0 0-2 2v4m6-6h10a2 2 0 0 1 2 2v4M9 3v18m0 0h10a2 2 0 0 0 2-2v-4M9 21H5a2 2 0 0 1-2-2v-4m0 0h18
Allojenik Kök Hücre Nakli
Uyumlu donörden; yüksek ve orta risk AML'de birinci remisyonda önerilir. Graft-versus-lösemi etkisi nüks riskini azaltır.
M19.428 15.428a2 2 0 0 0-1.022-.54l-8.5-2.126a2 2 0 0 0-2.344 2.82l3.275 5.818a2 2 0 0 0 3.508 0l5.543-9.829a2 2 0 0 0-.46-2.143z
Hedefe Yönelik Tedavi
Midostaurin + kemoterapi (FLT3 mutasyonu); enasidenib/ivosidenib (IDH2/IDH1 mutasyonu); venetoklaks + azasitidin (yaşlı, fit olmayan hastalar).
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗İleri yaş
- ✗Önceki kemoterapi/radyoterapi
- ✗Miyelodisplastik sendrom
- ✗Down sendromu
- ✗Benzen ve kimyasal maruziyet
- ✗Sigara kullanımı
🛡 Korunma Yolları
- ✓Kimyasal maruziyet azaltımı (iş güvenliği)
- ✓Sigara bırakma
- ✓Kanser tedavisinde en düşük etkili ilaç dozu kullanımı
- ✓MDS tanılı hastaların düzenli hematoloji takibi