🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Rektal Kanama
Dışkıda veya tuvalet kağıdında taze kırmızı kan; hemoroidden ayırt etmek için her rektal kanamanın değerlendirilmesi şarttır.
2
Dışkılama Alışkanlığı Değişikliği
Kronik kabızlık, ishal veya ikisinin dönüşümlü görülmesi; dışkının kıvamında veya şeklinde değişme ("kalem gibi dışkı").
3
Tenesmus
Dışkılama sonrası tam boşaltamama hissi, sürekli sıkışma; rektum kanserinin karakteristik belirtisi.
4
Pelvik Ağrı
Tümörün rektum duvarını veya çevre yapıları tutmasıyla; özellikle oturma ve dışkılamada ağrı.
5
Kilo Kaybı ve İştahsızlık
İleri evrede sistemik belirti; demir eksikliği anemisi de buna eşlik edebilir.
🔍Nedenler ve Etkenler
Kırmızı ve İşlenmiş Et
Yüksek kırmızı et tüketimi ve salam, sucuk gibi işlenmiş etler kolorektal kanser riskini artırır.
Genetik Yatkınlık
Lynch sendromu (HNPCC) ve ailevi adenomatöz polipozis (FAP); yaşam boyu kolorektal kanser riski sırasıyla %80 ve neredeyse %100.
Kolorektal Polip Öyküsü
Adenomatöz poliplerin malign transformasyonu; büyük (>1 cm), yüksek dereceli displazi veya villöz poliplerde risk artar.
İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı
Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı; uzun süreli ve yaygın tutulum rektum kanseri riskini artırır.
🔬Tanı Yöntemleri
Kolonoskopi ve Biyopsi
Tümörün görülmesi, lokalizasyonu ve doku alınması; tüm kolon değerlendirilir.
Rektal MRG
Tümörün rektum duvarındaki invazyon derinliği (T evresi), mezorekt fasyasına mesafe ve lenf nodu durumu; cerrahi planlama için altın standart.
BT Toraks-Abdomen-Pelvis
Uzak metastaz (karaciğer, akciğer) değerlendirmesi; evreleme protokolünün zorunlu parçası.
CEA Tümör Belirteci
Tedavi öncesi bazal değer ve tedavi sonrası takipte kullanılır; tek başına tanısal değeri düşük.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
Neoadjuvan Kemoradyoterapi
Lokal ileri evre rektum kanserinde ameliyattan önce; tümörü küçültür, sfinkter koruma şansını artırır ve lokal nüksü azaltır.
M9 3H5a2 2 0 0 0-2 2v4m6-6h10a2 2 0 0 1 2 2v4M9 3v18m0 0h10a2 2 0 0 0 2-2v-4M9 21H5a2 2 0 0 1-2-2v-4m0 0h18
Cerrahi (Anterior Rezeksiyon / APR)
Total mezorektal eksizyon (TME) altın standart; sfinkter koruyucu düşük anterior rezeksiyon veya abdominoperineal rezeksiyon (kalıcı kolostomi).
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
Adjuvan Kemoterapi
Cerrahi sonrası evre III ve yüksek riskli evre II'de FOLFOX veya CAPOX rejimi; uzak metastaz riskini azaltır.
M19.428 15.428a2 2 0 0 0-1.022-.54l-8.5-2.126a2 2 0 0 0-2.344 2.82l3.275 5.818a2 2 0 0 0 3.508 0l5.543-9.829a2 2 0 0 0-.46-2.143z
İmmünoterapi (MSI-H)
Mikrosatellit instabilitesi yüksek (MSI-H) veya MMR defisyentli tümörlerde pembrolizumab; metastatik hastalıkta birinci basamak onaylı.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Ailede kolorektal kanser öyküsü
- ✗Lynch sendromu veya FAP
- ✗Kolorektal polip öyküsü
- ✗Kırmızı ve işlenmiş et tüketimi
- ✗Obezite ve fiziksel inaktivite
- ✗Sigara ve alkol
- ✗İnflamatuvar bağırsak hastalığı
🛡 Korunma Yolları
- ✓45 yaşından itibaren kolonoskopi taraması (aile öyküsü varsa daha erken)
- ✓Lifli gıda ağırlıklı beslenme
- ✓Kırmızı et tüketimini azaltma
- ✓Aspirin (yüksek riskli kişilerde hekim önerisiyle)
- ✓Sağlıklı kilo ve fiziksel aktivite