🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Ani güçsüzlük veya uyuşma
Yüzde, kolda veya bacakta tek taraflı, dakikalar içinde başlayan ve geçen güçsüzlük ya da his kaybı.
2
Konuşma güçlüğü
Sözcük bulmakta zorlanma, saçma konuşma veya konuşulanı anlayamama; genellikle geçicidir.
3
Görme kaybı (tek gözde)
Amaurosis fugax; sanki "perde" iniyormuş gibi geçici tek taraflı kör nokta — retinal iskeminin klasik belirtisi.
4
Denge ve koordinasyon bozukluğu
Aniden gelişen yürüme bozukluğu, sersemlik, çift görme; vertebrobaziler sistem TİA'sı.
🔍Nedenler ve Etkenler
Kardiyoembolik kaynak
Atriyal fibrilasyon, kapak hastalığı veya sol ventrikül trombüsünden kopan pıhtı.
Küçük damar hastalığı (laküner)
Hipertansiyon ve diyabetin küçük serebral arterlere verdiği kronik hasar.
Büyük damar aterosklerozu
Karotis veya vertebral arterdeki plaktan kopmalar; doppler USG ile saptanır.
🔬Tanı Yöntemleri
Beyin MR-Difüzyon
Erken akut lezyon ve inmeyi TİA'dan ayırt eder; TİA'da MR'de diffüzyon kısıtlaması görülebilir (%50).
Karotis Doppler USG
İpsilateral karotis stenozu; stent veya endarterektomi endikasyonunu belirler.
EKG ve Holter
Atriyal fibrilasyon ve diğer kardiyak embolik kaynakları araştırmak için.
ABCD2 Skoru
Yaş, KB, klinik özellikler, semptom süresi ve diyabete göre 48 saat içi inme riskini tahmin eder; yüksek skor acil yatış gerektirir.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M9 12l2 2 4-4m5.618-4.016A11.955 11.955 0 0 1 12 2.944
Antiplatelet Tedavi
Aspirin + klopidogrel çifte antiplatelet 21 gün; erken başlandığında 90 günlük inme riskini %25-30 azaltır.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
Antikoagülan (AF kaynaklıysa)
DOAC (apikasaban, rivaroksaban); AF'li hastalarda antiplatelet yerine antikoagülan tercih edilir.
M4.318 6.318a4.5 4.5 0 0 0 0 6.364L12 20.364
Karotis Endarterektomi / Stent
>%70 semptomatik karotis stenozunda; 2 hafta içinde yapıldığında inme riskini belirgin azaltır.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
Risk Faktörü Yönetimi
Statin, antihipertansif, kan şekeri kontrolü; sigara bırakma. Sekonder önlemede en kalıcı strateji.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Hipertansiyon
- ✗Atriyal fibrilasyon
- ✗Diyabet
- ✗Sigara
- ✗Karotis stenozu
- ✗Kalp yetmezliği
- ✗Hiperlipidemi
🛡 Korunma Yolları
- ✓Kan basıncı kontrolü
- ✓AF taraması (65 yaş üstü)
- ✓Sigara bırakma
- ✓Düzenli egzersiz
- ✓Statin tedavisine uyum