🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Kompanse dönem (belirti az)
Yorgunluk, sağ üst karın ağrısı, hafif şişlik; karaciğer işlevini koruyabilir.
2
Asit (Karın Şişliği)
Portal hipertansiyon ve albümin düşüklüğüne bağlı karın boşluğunda sıvı birikimi; spontan bakteriyel peritonit riski.
3
Sarılık
Bilirubin atılım kapasitesinin kaybı; gözün akı ve cildin sarıya dönmesi.
4
Özofagus varisleri kanaması
Portal hipertansiyon sonucu özofageal kollateraller; hematemez ve melena ile hayatı tehdit eden kanama.
5
Hepatik ensefalopati
Amonyak detoksifikasyon kaybı; oryantasyon bozukluğu, "flapping tremor", koma.
🔍Nedenler ve Etkenler
Hepatit B ve C
Dünya genelinde en sık neden; onlarca yıllık kronik inflamasyon fibrozise ve siroza götürür.
Alkolik karaciğer hastalığı
Günlük ≥ 20-30 g alkol yıllarca alınırsa fibrozis riski; genetik yatkınlık seyri belirler.
Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (MASLD)
Obezite ve metabolik sendroma bağlı; gelişmiş ülkelerde siroz nedenlerinde hızla yükselen sıralamada.
🔬Tanı Yöntemleri
Karaciğer Biyopsisi
Altın standart; fibrozis derecesini doğrudan gösterir. Kanamayla komplike olabilir.
Karaciğer Elastografisi (Fibroscan)
Non-invazif; karaciğer sertliğini kPa olarak ölçerek fibrozis evresini tahmin eder.
APRI ve FIB-4 Skorları
AST, platelet ve ALT değerlerinden hesaplanan ileri fibrozis tarama indeksleri.
Abdominal USG + Doppler
Karaciğer yapısı, portal akım, asit ve dalak büyüklüğü değerlendirmesi.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M9 12l2 2 4-4m5.618-4.016A11.955 11.955 0 0 1 12 2.944
Altta Yatan Nedenin Tedavisi
Hepatit B'de antiviral (tenofovir), hepatit C'de DAA, alkolde bırakma; nedeni gidermek siroz ilerlemesini yavaşlatır.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
Komplikasyon Yönetimi
Asit için diüretik ve tuz kısıtlaması; varislerde beta bloker + endoskopik bant ligasyonu; ensefalopati için laktuloz + rifaksimin.
M4.318 6.318a4.5 4.5 0 0 0 0 6.364L12 20.364
Hepatosellüler Kanser Taraması
Sirozlu hastalara 6 ayda bir USG ± AFP; erken evrede rezeksiyon veya ablasyon ile kür mümkündür.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
Karaciğer Nakli
Son evre yetmezlik ve seçilmiş HCC vakalarında; MELD > 15 veya komplikasyon kontrolsüzse değerlendirme başlatılır.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗Kronik Hepatit B veya C
- ✗Ağır alkol kullanımı
- ✗Obezite ve metabolik sendrom
- ✗Genetik hastalıklar (Wilson, hemokromatozis)
🛡 Korunma Yolları
- ✓Hepatit B aşılaması
- ✓Güvenli kan ürünleri ve steril iğne
- ✓Alkol kullanımını sınırlama
- ✓Sağlıklı kilo yönetimi
- ✓Düzenli karaciğer kontrolü