🩺Belirtiler ve Semptomlar
1
Sabah tutukluğu ve kronik bel ağrısı
En az 3 ay süren, 45 yaş öncesi başlayan, sabah > 30 dakika tutuklukla gelen iltihabi bel ağrısı; egzersizle azalır, dinlenmekle artar.
2
Sakroiliyak ağrı
Kalçanın üst kısmında, oturma veya yatma sırasında belirginleşen ağrı; tek veya iki taraflı.
3
Duruş bozukluğu
İleri dönemde omurga esnekliği azalır; "bükülmüş" postür (kifoz), boynun öne eğilmesi.
4
Üveit (göz iltihabı)
Hastaların %25-40'ında görülür; ani ağrı, kızarıklık ve ışığa hassasiyet; romatoloji takibini tetikler.
🔍Nedenler ve Etkenler
HLA-B27 genetik belirteci
Hastaların %85-90'ında pozitif; tanı için yeterli değil ama HLA-B27+ kişilerde hastalık riski genel nüfusa göre 100 kat fazla.
İmmün disregülasyon
IL-17A ve TNF-α yolakları aşırı aktive olur; entezis ve eklemlerde kronik iltihaplanma sürer.
🔬Tanı Yöntemleri
Pelvis MR
Sakroiliit'i erken dönemde gösterir; röntgenin negatif kaldığı "non-radyografik aksiyel SpA" tanısı için tercih edilir.
Pelvis Grafisi
Klasik sakroiliit bulguları (erozyon, skleroz, ankiloz) röntgende görülür; hastalığın geç döneminde pozitifleşir.
HLA-B27 Testi + CRP/ESH
HLA-B27 pozitifliği ve inflamasyon belirteçleri klinik değerlendirmeyi destekler.
💊Tedavi Seçenekleri
Tedavi seçenekleri bireyden bireye farklılık gösterir. Aşağıdaki bilgiler genel rehber niteliğindedir; tedavi planınız için mutlaka uzman doktorunuza danışın.
M13 10V3L4 14h7v7l9-11h-7z
NSAID'lar (Birinci Basamak)
Naproksen, indometazin; günlük sürekli kullanım hem ağrıyı giderir hem de hastalık ilerlemesini yavaşlatabilir.
M12 22s8-4 8-10V5l-8-3-8 3v7c0 6 8 10 8 10z
TNF-α Blokerleri (Biyolojik)
Adalimumab, etanersept, sertolizumab; NSAID'a yetersiz yanıtta. Aktif hastalıkta %70-80 klinik yanıt oranı.
M9 12l2 2 4-4m5.618-4.016A11.955 11.955 0 0 1 12 2.944
IL-17A İnhibitörleri
Sekukinumab, ixekizumab; TNF blokerlere alternatif veya yetersiz yanıt sonrası.
M4.318 6.318a4.5 4.5 0 0 0 0 6.364L12 20.364
Fizyoterapi ve Egzersiz
İlaç tedavisinin vazgeçilmez tamamlayıcısı; postür egzersizleri, yüzme ve nefes egzersizleri omurga hareketliliğini korur.
⚠️Risk Faktörleri ve Korunma
🚨 Risk Faktörleri
- ✗HLA-B27 pozitifliği
- ✗Erkek cinsiyet
- ✗Ailede spondilartrit öyküsü
- ✗İltihaplı bağırsak hastalığı
- ✗Tekrarlayan üveit geçmişi
🛡 Korunma Yolları
- ✓Erken tanı ve tedaviyle ankilozun önlenmesi
- ✓Sigara bırakma (hastalık seyrini kötüleştirir)
- ✓Düzenli egzersiz programı